TN Film (Twisted Nematic + Film)
Ekrany TN są najczęściej używanymi matrycami w przemyśle LCD. Ich
szerokie zastosowanie wiąże się głównie z niskim kosztem produkcji
ekranów opartych o tą właśnie technologię. Matryce te stosuje się
najczęściej w tanich rozwiązaniach domowych oraz biznesowych, a także ze
względu na niski czas reakcji piksela w produktach przeznaczonych dla
komputerowych graczy. Czas reakcji piksela to największa zaleta ekranów
opartych o technologię TN. Przejścia pomiędzy stanem piksela
czarny-biały-czarny są w tym przypadku bardzo niskie.
Największe problemy matryc TN to przede wszystkim stosunkowo wąskie kąty
widzenia, szczególnie w pionie oraz słabe odwzorowanie kolorów zarówno w
przypadku ekranów sześcio jak i ośmiobitowych. Poziom czerni jak i
kontrast w najnowszych odsłonach osiągnął już wysoki pułap, podobnie jak
możliwości reprodukcji kolorów. Dobrym przykładem może być przeznaczony
do cyfrowej rozrywki panel NEC MultiSync® LCD90GX2Pro, dysponujący
doskonałą czernią, niskim czasem reakcji oraz dobrym odwzorowaniem
kolorów.
Monitory produkowane w technologii TN to zarówno wyświetlacze
sześciobitowe mogące wyświetlić maksylanie 16.2mln kolorów, jak w
ośmiobitowe prezentujące paletę 16.7mln kolorów. Mniejsza ilość barw
pozwala na osiągnięcie niższego czasu reakcji ekranu oraz znacznie
niższych kosztów produkcji.
MVA (Multidomain Vertical Alignment)
MVA to technologia opracowana przez Fujitsu-Siemens w 1998 roku. Miała
stanowić kompromis pomiędzy szybkimi ekranami TN, a doskonałymi pod
względem reprodukcji kolorów IPS. Z jednej strony MVA oferowało niski
czas reakcji piksela (około 25ms) z drugiej zaś przyzwoite odwzorowanie
kolorów oraz szersze niż w przypadku ekranów TN kąty widzenia. MVA
wprowadziło również wysoki poziom kontrastu, który dotychczas nie był
osiągalny w ekranach TN oraz IPS bez użycia technologii takich jak DFC
(Digital Fine Contrast).
W obliczu ciągle przyśpieszających ekranów TN, tradycyjnym problemem
paneli MVA były słabe czasy reakcji.
Wraz z pojawieniem się technologii overdrive, podnoszącej czas
wznoszenia piksela, światło dzienne ujrzały matryce P-MVA.
Ekrany P-MVA wprowadziły niższy czas reakcji w przejściu piksela
pomiędzy stanami szary-biały-szary (faktycznie zmienił się jedynie czas
wznoszenia piksela, czas opadania był mniej więcej identyczny jak w
matrycy MVA).
MVA to technologia, która pomimo lepszej jakości barw niż w TN nadal
cierpi na niedoskonałość odwzorowania kolorów. W matrycach tego typu
kryształy ułożone są w domenach o różnym skierowaniu. Dzięki temu jeżeli
jedna domena pozwala przejść światłu, druga znajdująca się pod kątem
przyciemnia je. Dlatego też patrząc idealnie prostopadle na ekran mamy
wrażenie, że niektóre subtelne tony, szczególnie ciemne, znikają. Kiedy
natomiast zmienimy choć odrobinę kąt patrzenia, barwy pojawiają się
ponownie.
PVA (Patterned Vertical Alignment)
PVA została opracowana przez firmę Samsung (która nadal pozostaje
największym producentem tego typu ekranów) jako alternatywa dla MVA.
Niemniej jednak większość parametrów jak i proces technologiczny
wytwarzania ekranów PVA różni się na tyle znacząco od MVA, że obie
technologie można traktować jako niezależne.
Konstrukcja matryc PVA jest podobna do MVA, kryształy zlokalizowane w
domenach zmieniają położenie tak, aby użytkownik patrząc praktycznie z
dowolnego kąta widział zawsze niezmienny obraz. Podobnie jak w ekranach
MVA jakość kolorów nie jest najlepsza, dlatego też ekrany te nie są
stosowane w profesjonalnych monitorach graficznych. NEC w większości
swoich produktów z serii SpectraView® posiada ekrany IPS.
PVA pozwala na osiągniecie na tyle dobrego odwzorowania kolorów, kątów
widzenia, czerni oraz kontrastu, że możliwe jest implementowanie tego
typu rozwiązań w monitorach profesjonlanych (nie graficznych) np: NEC
MultiSync® LCD1990FXp lub NEC MultiSync® LCD2190UXp.
Obecnie ekrany PVA/S-PVA (zmniejszony czas reakcji piksela, podobnie jak
w P-MVA), dzięki nieustannie malejącemu czasowi reakcji piksela stają
się jednymi z popularniejszych rozwiązań. Użytkownicy cenią sobie
głównie jakość kolorów (wyższą niż w przypadku monitorów TN), szerokie
kąty widzenia umożliwiające oglądane niezmienionego obrazu na raz przez
klika osób, wysoki kontrast (nawet 3000:1) oraz stosunkowo niski czas
reakcji piksela.
IPS (In-Plane Switching)
Matryca typu IPS czyli In-Plane Switching ujrzała światło dzienne po raz
pierwszy w roku 1996. Nazwa In-Plane Switchnig pochodzi od specyficznego
zachowania ciekłych kryształów ułożonych w komórkach ekranu, które leżą
zawsze w tej samej płaszczyźnie, zawsze równoległej do płaszczyzny
ekranu. Wyprodukowana przez Hitachi matryca powstała jako odpowiedź na
kiepskie kąty widzenia oraz słabe charakterystyki kolorystyczne
uzyskiwane na dominujących wówczas ekranach TN. Ekran IPS pozwalał na
oglądanie obrazu bez denerwujących przekłamań w dużo szerszych kątach, a
przede wszystkim oferował o wiele lepsze kolory. Niestety matryce miały
jedną zasadniczą wadę: czas odpowiedzi piksela wynosił wówczas około
50ms, co całkowicie dyskredytowało IPS w przemyśle multimedialnym.
Unowocześniona matryca, również za sprawą Hitachi ukazała się w roku
1998 S-IPS (Super-IPS) wprowadzała udogodnienia technologii IPS
jednocześnie zmniejszając czas reakcji. Chociaż kolory dorównywały już
powoli tym znanym z monitorów CRT to kontrast pozostawał nadal bardzo
słaby. Działo się to za sprawą stosunkowo kiepskiej czerni
reprodukowanej przez ekrany S-IPS. W obecnych czasach LG oraz Philips
pozostają jednym z największych producentów tych właśnie ekranów.
Kolejną odsłoną wciąż eksploatowanej technologii IPS jest model matrycy
A-TW-IPS (Advanced True White IPS). Produkowane przez LG.Philips głównie
dla NEC ekrany wyposażone w specjalny filtr (True White) umożliwiający
zbliżenie się do bardziej naturalnej bieli oraz podniesienie skali
kolorów. Dzięki temu monitory NEC oparte właśnie o tą matrycę np: NEC
MultiSync® LCD2090UXi, NEC SpectraView® 2090 posiadają bardzo głęboką
czerń oraz wysoki współczynnik kontrastu. Matryce te oferują lepszy
jakościowo obraz niż ekrany VA.
W monitorach NEC MultiSync® LCD2690WUXi oraz NEC SpectraView® 2690
zainstalowano matrycę H-IPS A-TW (Horizontal IPS with Advanced True Wide
Polarizer) najnowszą odsłonę technologii IPS. IPS-PRO, czyli H-IPS
(oznaczenie dla ułatwienia pojęcia technologii) jest modelem ekranu LCD
z horyzontalnym polem magnetycznym (stąd oznaczenie H-IPS). Oczywiście
wszystkie dodatki dostępne w technologii A-TW-IPS zostały zaaplikowane
do H-IPS, a oprócz tego dzięki poruszającym się horyzontalnie ciekłym
kryształom możliwe jest oglądanie niezmienionego jakościowo obrazu
praktycznie z każdego kąta! IPS-PRO wprowadza również szerszą skalę
reprodukowanych kolorów, co doskonale widać na przykładzie monitorów
marki NEC posiadających właśnie ten ekran. Zarówno NEC MultiSync®
LCD2690WUXi jak i NEC SpectraView® 2690 potrafią pokryć około 95%
przestrzeni barwowej Adobe® RGB oraz około 91% NTSC.
Ekrany IPS są najlepszymi rozwiązaniami do zarządzenia kolorem,
konkurencję w postaci matryc TN, PVA, MVA pozostawiają daleko w tyle.
Monitory wyposażone w ten typ matrycy można bez problemu odróżnić od
innych bez użycia specjalistycznego sprzętu. Wystarczy pod kątem
spojrzeć na ekran prezentujący czarną powierzchnię. W ekranie IPS kolor
czarny obserwowany pod kątem zmieni zabarwienie na fioletowawo-czerwone.
Efekt ten widoczny jest najwyraźniej w starszych odmianach ekranów typu
IPS. W najnowszej odsłonie matrycy IPS-PRO (H-IPS) używanej w monitorach
NEC MultiSync® LCD2690WUXi oraz NEC SpectraView® 2690 ta niemiła
deformacja czerni jest praktycznie niewidoczna.
|
